Kennisbank

Badhuis

AfbeeldingIn de zaal

Elke hamam kent mannen en vrouwendagen. Mannen trekken alles uit. Vrouwen houden meestal hun onderbroek aan. Urenlang wordt er gezeept, gestoomd, geschrobd en geëpileerd en dat alles afgewisseld met veel emmers water. Dan ga je liggen op een grote warme steen en laat je je masseren. Tot slot kun je uitrusten op zachte banken.

Badspons uit SyriëDe koningin van Sheba
Het allereerste badhuis, zo wil een legende, is ooit gebouwd door koning Soelaiman (Salomo) voor de koningin van Sheba. Sheba ligt in Jemen. Toen de koningin haar rokken optilde om door het water te waden, zag koning Soelaiman dat ze behaarde benen had. Hij besloot toen voor haar een badhuis te bouwen. Djinns, geesten, kregen de opdracht het vuur onder de vloer van het badhuis op te stoken en het water te verwarmen.

1001 nacht
In de verhalen van 1001 nacht is de hamam een plek voor geheime afspraakjes en obscene verhalen. De hamam is ook een tussenwereld waar het normale aardse bestaan en de magische verborgen wereld elkaar ontmoeten. Mannen kunnen in de hamam plotseling van gedaante veranderen en vrouwen worden in de hamam makkelijk verleid door een djinn, een geest. In het verhaal van Hassan uit Basra is de hamam de enige plek waar de vrouw van Hassan naar toe mag. Ze bindt er haar tovervleugels om en vliegt weg.

Djinns
Djinns zijn toverachtige wezens die allerlei gedaanten kunnen aannemen. Ze komen in veel verhalen voor. Soms zijn ze behulpzaam soms vervelend en gemeen. Djinns voelen zich aangetrokken door vuur en water. Daarom wonen zij graag op en onder de vloer van het badhuis. Vrouwen, vooral als zij bijna naakt zijn, worden gemakkelijk besprongen of verleid door een djinn. Ze lopen daarom in het badhuis altijd op muilen en eigenlijk het liefst op muilen met hakken, hoog boven de grond.

Schoeisel uit Tunesië

Hoofddoek uit TunesiëSluiers
Geen kledingstuk is zo het symbool geworden voor de Arabische wereld als de sluier. In een cultuur waarin vrouwen zich niet aan onbekende mannen mogen vertonen biedt een sluier de gelegenheid toch aanwezig te zijn in het openbaar. In het Midden-Oosten was sluieren al gebruikelijk vóór de komst van de islam. De Koran zegt dan ook niets over sluiers. Tegenwoordig worden door moslimvrouwen in niet-Arabische landen vaak sluiers en hoofddoeken gedragen om nadrukkelijk te laten zien dat ze moslima zijn.

Sieraden
Sieraden verhogen door hun glans en kleur de schoonheid van de drager of draagster. Sieraden zijn ook een statussymbool en een verzekering voor de toekomst. En sieraden hebben een magische betekenis. Zo wordt er verteld dat rode stenen kwaad afweren en vruchtbaarheid bevorderen. Groen, de kleur van de profeet Mohammed, werkt kalmerend. Een blauwe kraal beschermt tegen het ‘boze oog’.

Hanger. Berber, Marokko

Wist je dat...
kamelenplas een prima middeltje is tegen haarluis? Het ruikt bovendien lekker want kamelen eten geurige woestijnplanten.

Wist je dat...
de afbeelding van een oog bescherming biedt tegen het ‘boze oog’? Het oog vangt de blik op van iemand die naar je kijkt en jaloers is of kwaad wil.

Wist je dat...
je het badhuis (net als de w.c) als eerste met je linkervoet moet binnengaan en met je rechtervoet moet verlaten? Dat biedt bescherming tegen djinns, de geesten die hier graag komen.

Foto links In de zaal
Vakgebied
cultuur