De voorouders van de mens waren aapachtige boombewoners die tussen zeven en vijf miljoen jaar geleden in Afrika leefden. Omdat het klimaat aan de oostkant van het continent te droog werd, trokken zij de savanne in. Daar, in die grasvlakte, begonnen zij rechtop te lopen. Zo hadden zij beter uitzicht en raakte hun lichaam warmte kwijt. Ze kregen hun handen vrij om dingen op te pakken en mee te nemen. Dankzij de duimen ontwikkelden hun handen zich tot fijne instrumenten, waarmee ze voorwerpen konden hanteren en zelfs vervaardigen. Door een snelle groei van het hersenvolume raakte de mens daar overigens steeds meer bedreven in. Hij ontdekte het vuur, dat een belangrijke bron van vooruitgang en welzijn werd. Hij leerde spreken en taal gebruiken. Kortom, hij ontwikkelde zich tot een cultureel wezen…. En dat is het belangrijkste verschil met de chimpansee, waarmee de mens genetisch zo nauw verwant is: 98,8 procent van hun DNA komt overeen.
extra
In de mensopstelling
Evolutie van de mens
Er is nu één soort mens, maar dat is niet altijd zo geweest. In het verleden waren er meer soorten. Hoe verder we teruggaan in de tijd, hoe meer ze van ons verschilden. En hoe verder terug, hoe kleiner de hersenen. Wij noemen onszelf wijs en verstandig, maar dat betekent niet dat onze vroegere familieleden dom waren.
In de tentoonstelling
Mijlpalen in de evolutie
Wat is een mens?
Gereedschappen uit de prehistorie
Techniek in de prehistorie
In de prehistorie maakten mensen gereedschappen uit steen: mesjes, krabbers, schrapers enz. Enorm duurzaam, want nog steeds zijn ze te vinden.
Bij de opstelling over prehistorische kunst
Prehistorische kunst
Het paleolithicum, de oude steentijd, wordt opgedeeld in een vroege, midden en een late periode. In Nederland worden vooral resten van de midden en late oude steentijd gevonden.
Sikkel. Vuurstenen mesjes in een aardewerken handvat. Replica met originele mesjes.
Ontstaan van de landbouw
Ongeveer negenduizend werden mensen ontstond in het Midden-Oosten landbouw.
Neanderthalervrouw met op de achtergrond het jagerskamp
Jagers-verzamelaars
In de vroege prehistorie leefden de mensen in Nederland van de jacht en het verzamelen van vruchten, noten, paddenstoelen en planten. Was het voedsel op, dan verhuisden ze.
In de opstelling
Kunstmatige selectie
Door niet de natuur te laten bepalen welk nageslacht overleeft en welke niet, maar door dit zelf te doen, kunnen we in slechts een paar generaties grote veranderingen laten ontstaan. Lees verder
Maquette van de Kloosterkerk, Den Haag
Graven in de stad
Als je in Haagse bodem graaft, is het net of je een geschiedenisboek openslaat. Je leert er over de Romeinen, edellieden, monniken en handelaren.
Op de voorgrond het skelet van een Romeins paard
Romeinen achter de duinen
Over het leven van de Romeinen en van de oorspronkelijke bewoners van het kustgebied, de Cananefaten.
Afbeelding ontbreekt
Hoe oud is dit?
Bij opgravingen is de eerste vraag: wat is het? De tweede vraag is uit welke tijd komt het? Welke technieken om de ouderdom van een voorwerp te bepalen gebruikt de archeoloog?
Overbevolking
Overbevolking?
Tussen 1960 en nu is de wereldbevolking meer dan verdubbeld, van drie naar zeven miljard. Is dit overbevolking? Lees verder
De Ypenburgman van het Museon
Eerste kustbewoners
In de tijd van de Hunebedbouwers, zo'n 5.500 jaar geleden, was de moderne VINEX-wijk Ypenburg gedurende een paar eeuwen bewoond. De vondst van een groot grafveld uit die tijd was aanleiding van grootschalig archeologisch onderzoek. Hoe gingen de verschillende specialisten binnen de archeologie daarbij te werk?
Samburu (foto: Wikimedia Commons)
Klimaatverhalen
Wereldwijd lijkt het weer in de war en het klimaat aan het veranderen. Wat vertellen de boeren, de vissers en de herders hierover, de mensen die voor hun dagelijks bestaan van de natuur afhankelijk zijn?