Lezingen door geologen.
Voor de 24ste keer organiseren wij een serie lezingen over bijzondere onderwerpen van het vakgebied geologie. De lezingen vinden plaats in de Levi Lassenzaal van het Museon op vrijdagmiddagen in oktober, november en december. Elke keer van 14.00 tot 16.00 uur met een pauze halverwege.
Wij zullen de lezinggevers vragen om een synopsis van hun verhaal. Zo mogelijk zoeken wij zelf naar relevante extra teksten.
De kosten voor de gehele serie van 10 lezingen zijn € 84,00 inclusief eventuele samenvattingen of hand-outs. De kosten van een enkele lezing zijn € 9,50, te voldoen aan de kassa van het Museon of door middel van een overschrijving naar bankrekeningnummer 868217379 onder vermelding van Specialistenserie, najaar 2011.
Voor leden van de Vereniging van Vrienden van Museon en Omniversum geldt een Vriendenprijs: een enkele lezing is voor hen € 8,50 en voor de gehele serie is de Vriendenprijs € 77,00.
Voor meer informatie kunt u Cor Montagne bellen (070 – 3381400) of een mail sturen naar cmontagne@museon.nl
Programma Specialistenserie 2011
7 oktober
IJs in een veranderend klimaat
Dr. Peter Kuipers Munneke (Universiteit Utrecht)
Gletsjers worden korter, het zee ijs in het Noordpoolgebied verdwijnt. Hoe komt dat? Wat betekent dit voor de zeespiegel? En hoe meten we of grote ijskappen als Groenland en Antarctica ijs verliezen?
14 oktober
Krakend Eurazië: de ontwikkeling van een tektonische plaat sinds het Eoceen
Dr. Rob Govers (Universiteit Utrecht (r.govers@uu.nl)
Onze planeet kent een lange geschiedenis waarin oceanen kwamen en gingen, van supercontinenten en van gefragmenteerde continenten. Vrijwel iedereen kent de prachtige reconstructies waarin de continenten in een voortdurende dans langs het oppervlak van de Aarde glijden. Vaak geeft dit ook inzicht; bijvoorbeeld, waar continenten botsen ontstaan gebergten. Echter, voor veel geologische vragen geven de reconstructies te weinig houvast; waarom begon het Gondwana supercontinent uiteen te vallen, waarom hebben we grote bekkens in Europa, of waar komt de Rijn-/Roerdal-slenk vandaan? In deze lezing ga ik in op ons onderzoek naar dit soort vragen voor de Europa-Azië plaat (Eurazië). Ik ga eerst in op een puzzelstuk dat we pas net hebben opgelost; welke krachten duwen en trekken nu aan Eurazië, en zorgen ervoor dat de plaat vervormt? Daarna kijken we naar Eurazië op 20 en 40 miljoen jaar geleden om te zien hoe die krachten veranderd zijn. Ik hoop nieuwe resultaten te laten zien van ons onderzoek of deze verandering van krachten zorgt voor rek in het gebied van het Rijndal.
21 oktober
Het stenen vlot
Dr. Bernd Andeweg (Vrije Universiteit – Amsterdam)
Het Iberische schiereiland kent een complexe en boeiende geologische ontwikkeling. Naast de algemene geologische ontwikkeling ook iets over vulkanen, fossielen, het landschap en het klimaat van Spanje en Portugal.
28 oktober
Ramp in zicht door oceaanverzuring?
Dr. Gerald Ganssen (Vrije Universiteit – Amsterdam)
Sinds de industrialisatie veroorzaakt de toename van kooldioxide een verzuring van de oceaan. Hoe reageren organismen met een kalkskelet erop? Dreigen zij uit te sterven?
4 november
De geologie van (koraal-)riffen
Dr. Jaap Focke (ex. Shell)
Koraalriffen zijn niet alleen biologische, maar ook geologische wonderen der natuur. Ze kunnen kilometers dikke kalksteenpakketten vormen. Fossiele riffen, gebouwd door koralen of door andere, soms uitgestorven, groepen organismen, komen ook veel voor.
11 november
Het aardmagneetveld in het geologisch verleden
Prof. Dr. Cor Langereis (Universiteit Utrecht)
Het aardmagneetveld beschermt het leven op Aarde tegen straling uit de ruimte. Dat veld kunnen we reconstrueren via paleomagnetisme, en het vertelt ons veel over continentbewegingen, de diepste aarde (kern) en omkeringen van het veld. We kunnen er zelfs nauwkeurige geologische tijdschalen van maken.
18 november
Arctisch olie en gas: nut of noodzaak?
Drs Lucia van Geuns (Instituut Clingendael – Den Haag)
De politieke, economische en mondiale relevantie van het Noordpoolgebied verandert door toenemende schaarste, klimaatstress en een geografische verschuiving van consumptie en productie. Wat is de rol van Arctische olie en gas in dit geopolitieke spel? Zijn deze fossiele brandstoffen nog wel nodig nu de wereld zich sterk maakt voor een overgang naar een duurzame en efficiënte energievoorziening?
25 november
Permafrost en periglaciale processen en vormen: een waardevol klimaatarchief
Prof. Dr. Jef Vandenberghe (Vrije Universiteit – Amsterdam)
Welke processen treden op in koude tot zeer koude klimaten. Welke sporen laten deze processen achter en hoe blijven zij bewaard. Wat zeggen fossiele vormen van deze sporen over een vroeger klimaat.
2 december
Nieuwe Maan
Dr. Wim van Westrenen (Vrije Universiteit – Amsterdam)
Ideeën over de vorming en geologische geschiedenis van de Maan zijn totaal veranderd door nieuwe metingen aan Maanstenen, gegevens van recente Maanmissies, en geavanceerde experimenten en computermodellen.
9 december
De rol van water in het Systeem Aarde
Dr. Hans Dürr (Universiteit Utrecht)
Wat gebeurt er met verweerd gesteente. Hoeveel van de verweringsrest van gesteenten komt in rivieren, hoeveel komt uiteindelijk in kustgebieden terecht en wat is de invloed van de mens hierop.
Begin 2012 starten wij weer met de Basiscursus Geologie. Leer hier meer over deze cursus.
Kijk ook eens op de website van de Haagse Mineralen en Fossielenbeurs of van het Gelders Geologisch Museum.
Excursies en uitstapjes
Het is altijd leuk eropuit te gaan met een gezellige groep geïnteresseerden in de geologie. Voor de tweede helft van januari 2012 staat een 12-daagse reis naar Oman op het programma en voor de eerste helft van februari nog eens een andere twaalfdaagse reis naar Oman; de laatste in principe voor mensen die al eerder in Oman zijn geweest. Voor informatie kunt u Cor Montagne bellen (070 – 3381400) of een mail sturen naar cmontagne@museon.nl
Om misverstanden te voorkomen wordt hier duidelijk gemeld dat deze reizen geen activiteiten van het Museon zijn.
Wilt u op de hoogte gehouden worden van reizen en/of excursies, geef dit dan aub door aan Cor Montagne – Afdeling E&P, Museon, Postbus 30313, 2500 GH Den Haag, e-mail: cmontagne@museon.nl of cmontagne@planet.nl