De wind draait
De zon verwarmt de lucht rondom de aarde. Doordat de atmosfeer niet overal even warm wordt, ontstaan er gebieden van lage en hoge druk. Lucht stroomt van gebieden met hoge naar gebieden met lage druk. Maar door de draaiing van de aarde kan de lucht er nooit rechtstreeks naartoe stromen. In plaats daarvan draait de wind om de drukgebieden heen. Bij ons op het noordelijk halfrond: rechtsom bij een hogedrukgebied en linksom bij een lagedrukgebied. Stromende lucht is wind. Hoe meer de druk toeneemt over een bepaalde afstand, hoe meer wind.
Zaanse Schans. Foto: V. Menkov / CC
Nederland en de wind
Wind was voor Nederland in de zestiende eeuw de belangrijkste vorm van energie. Wind dreef de VOC-schepen naar voormalig Nederlands-Indië en terug. Windmolens hielden het land droog, maalden koren en zaagden het hout.
Aan het eind van de negentiende eeuw komt er een eind aan de molencultuur. In 1890 waren er al twee keer zoveel stoommachines als windmolens. Steenkool, olie en gas namen de plaats in van wind.
Nu, ruim honderd jaar later komt de windmolen weer terug. De moderne windmolen is een stalen paal met een turbine die elektriciteit produceert. De romantiek is verdwenen, maar de windenergie is terug.