Alle onderwerpen
extra
Dig052-04-036_85487.jpg
Deksel van een sarcofaag
Bekijk afbeelding

Mummies

Waarschijnlijk heeft geen volk in de geschiedenis zoveel aandacht besteed aan de begrafenis als de oude Egyptenaren. In hun ogen was het absoluut noodzakelijk dat het lichaam van de dode bewaard bleef.

Waarschijnlijk heeft geen volk in de geschiedenis zoveel aandacht besteed aan de begrafenis als de oude Egyptenaren. In hun ogen was het absoluut noodzakelijk dat het lichaam van de dode bewaard bleef, om in het dodenrijk tot nieuw leven gewekt te kunnen worden. Tevens moest de ziel, die men als een soort vogel voorstelde, altijd een rustplaats kunnen vinden. Met alle middelen probeerde men dan ook het voortbestaan van het lichaam te verzekeren. De uitstekende resultaten die bereikt werden, moet men echter voor een deel toeschrijven aan het uitzonderlijk droge klimaat.

Deksel van sarcofaag (detail)

In de Egyptezaal in het Museon staat de deksel van een mummiekist uit de periode van de 26e dynastie (660-625 v.Chr.), waarschijnlijk afkomstig uit Herakleopolis. Dit is een detail daarvan. De hiërogliefentekst is verdeeld in 9 kolommen. Het betreft een weergave van spreuk 72 uit het dodenboek, een soort ‘reisgids’ die de overledene van nut was bij zijn verblijf in het dodenrijk. De tekst wordt in dit geval van boven naar beneden en van rechts naar links gelezen. De vertaling luidt:
Woorden gesproken door Osiris, de godsvader en geliefde van de god van Herakleopolis, Henboesa zoon van Petosiris:
Geboren uit Hat(hor)emachet; heil u, heren der waarheid, die vrij zijn van kwaad;
De levend zult voortbestaan voor eeuwig, voor perioden van eeuwigheid. Open (hemel) en aarde, want ik ben
Verheerlijkt in uw gedachten, ik heb macht over Uw toverkracht;
Ik ben geacht zoals u geacht zijt. Red mij van de roofzuchtige (krokodil) die in dit land
Van de waarheid is. Geef mij mijn mond, opdat ik ermee spreke. Geef mij offergave in
Tegenwoordigheid van U, aangezien ik Uw naam ken en ik ken
De naam van de grote god voor wiens neus Uw voedsel plaatst Rekem is zijn naam)
Hij doordringt de oostelijke horizon van de hemel, hij strijkt neer in de westelijke horizon.

Woning voor de eeuwigheid
Het graf was voor de Egyptenaar een woning voor de eeuwigheid. De overledene kreeg als het ware een kopie van zijn eigen vertrouwde omgeving mee in de vorm van schilderingen en reliëfs op de wanden van het graf.

Dienaren voor de ziel
De dode kreeg een aantal beeldjes mee in het graf, die hem in het Dodenrijk als dienaren terzijde moesten staan. Zij werden shabti of ushabti genoemd, wat ‘antwoordgevers’ betekent. Een graf kon wel vierhonderd van deze beeldjes bevatten.

Amuletten
Amuletten zijn meestal kleine voorwerpen, die men op het lichaam draagt om kwade krachten af te weren en goede tot zich te trekken. De Egyptenaren kenden talloze amuletten, die zij ook aan de dode in het graf meegaven. Een zeer populair amulet was “het oog van Horus”, dat in allerlei vormen is teruggevonden. Ook afbeeldingen van goden en heilige dieren dienden als amulet.