Het heelal bestaat niet alleen uit stelsels van sterren, planeten en manen. In ons hele zonnestelsel schieten ook losse brokken steen en metaal door de ruimte. Als zo’n brokstuk op aarde valt, noemen we het een meteoriet. Het gat dat zo’n steen in de aarde slaat, heet een inslagkrater. Soms is die klap zo heftig dat er niets van de meteoriet overblijft. Meestal bereikt zo’n brokstuk uit het ruimte de aarde niet omdat het in de dampkring verbrandt. Wie zo’n meteoor ’s avonds ziet, roept: “Hé een vallende ster” en doet snel een wens. Er is ook fijn buitenaards stof dat de atmosfeer binnendringt. Meestal verbrandt dit niet, maar komt het terecht op de grond of in de oceaan.
IJzermeteoriet, doorsnede. Ouderdom: Hadeïcum. Herkomst: Noord-Chili
Deze meteoriet bestaat voor 96 % uit ijzer en voor 4 % uit nikkel. De fijne lijntjes, die op het gladde vlak zichtbaar zijn, worden wel figuren van Widmanstätten genoemd.
De oudste gesteenten
Ongeveer 4,5 miljard jaar geleden zijn de aarde en de andere planeten ontstaan. Veel jonge planeten overleefden hun beginjaren niet, omdat ze op elkaar botsten en uiteen spatten. IJzermeteorieten zijn overblijfselen van deze planeetkernen. Ze zijn dus net zo oud als onze planeet. En ze geven ons ook een beeld van hoe de kern van de aarde eruit ziet.
Steenmeteoriet. Ouderdom: Hadeïcum. Herkomst: Noord-Mexico, 15 december 1978
De oorspronkelijke meteoriet woog ongeveer 300 kilogram.
IJzermeteoriet. Ouderdom: Hadeïcum. Herkomst: Arizona, VS, ongeveer 50.000 jaar geleden ingeslagen
Inslagen van meteorieten
Over de hele wereld verspreid zijn er minstens vijftig inslagkraters. Het bekendst is de grote Meteorcrater in Arizona in de Verenigde Staten. De middellijn bedraagt 1200 meter en de diepte 174 meter. Ongeveer 50.000 jaar geleden sloeg daar een ijzermeteoriet in van om en nabij vijftig meter in doorsnede.
Inslagkrater in Arizona, Verenigde Staten. Foto: Kevin Walsh / CC
IJzermeteoriet. Ouderdom: Hadeïcum. Herkomst: Odessa
IJzermeteoriet. Ouderdom: Hadeïcum. Herkomst: onbekend.