16 oktober 2009
Kind in Oorlog is één van de permanente tentoonstellingen in het Museon die gaat over de Tweede Wereldoorlog. Al vanaf de jaren zestig heeft het Museon een collectie opgebouwd over deze periode en functioneert het, naast vele andere invalshoeken op populair wetenschappelijk gebied, ook als verzetsmuseum voor Den Haag. Bij Kind in Oorlog verschijnt nu ook een gelijknamig boek dat de lezer nader kennis laat maken met de verhalen van personen, die tussen twee en negentien jaar oud waren toen de oorlog begon. Een belangrijke overeenkomst tussen deze mensen is, dat zij bewuste en levendige herinneringen hebben aan de oorlogstijd. Om een zo evenwichtig mogelijk beeld te geven, is gekozen voor kinderen met uiteenlopende achtergronden en uit diverse milieus. Zo vertellen joodse, Sinti, Duitse, Antilliaanse, Marokkaanse en Haagse kinderen hun verhaal, maar ook kinderen waarvan de ouders in het verzet zaten, lid waren van de communistische partij of van de NSB, of in het door Japan bezette Nederlands-Indië woonden. De volgorde van de verhalen is gerangschikt naar de leeftijd van de kinderen, van de jongste naar de oudste.
Deze uitgave werd mede mogelijk gemaakt door bijdragen van het Boekenfonds, De Jurriaanse Stichting, het NIOD, SNS Reaal, Zabawas en de Vrienden van Museon en Omniversum. Uitgegeven bij Unipers Uitgevers, ISBN/EAN 9789087410186 NUR 666, 160 pagina’s full colour, prijs € 19,90. Bij het boek wordt een speciale coupon verstrekt waarmee voor maximaal 4 personen 25% korting op de toegang van het Museon kan worden verkregen.
Uitnodiging voor de pers
Het boek Kind in Oorlog wordt op 24 oktober a.s. om 15.00 uur door Paul van Vliet (één van de kinderen) aangeboden aan leerlingen van het Christelijk Gymnasium Sorghvliet uit Den Haag. Verwacht wordt dat veel van de kinderen van toen, aanwezig zullen zijn. De pers is van harte uitgenodigd hierbij aanwezig te zijn. Voor meer informatie kunt u zich wenden tot Rob de Winter, pers & Publiciteit Museon, tel. 070-3381421 of per e-mail via rdwinter@museon.nl.
Expositie
In de expositie Kind in Oorlog wordt de Tweede Wereldoorlog vanuit het perspectief van kinderen belicht. Hoe was het om kind te zijn in oorlogstijd? Wat kon een kind wel en niet begrijpen? Welke invloed had de oorlog op hun dagelijkse leven? Antwoorden op deze vragen zijn terug te vinden in verhalen, voorwerpen, foto’s, filmfragmenten en documenten van 34 bekende en onbekende mensen, die kind waren toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Zij laten zeer dierbare voorwerpen zien die hun waarde meestal niet danken aan hun uitzonderlijke schoonheid maar aan de verhalen en herinneringen die erachter schuil gaan.
Enkele voorbeelden van Nederlanders die hun verhaal delen
Willem Nijholt was zeven toen de oorlog in Nederlands-Indie begon. Toen hij na een transport in een gloeiend hete goederentrein aankwam in het kamp, is zijn fotoalbum door een Japanse bewaker verscheurd. Wonder boven wonder zijn delen hiervan bewaard gebleven en nu te bezichtigen in de tentoonstelling. Jan Montijn was vijftien jaar oud toen de oorlog uitbrak. In de tentoonstelling vertelt hij hoe aan Duitse zijde aan het Oostfront vocht, wanneer hij voor het eerst hoorde over het lot van de Joden en hoe hij uiteindelijk tot inkeer kwam. In de loopgraven maakte hij bij 25 graden onder nul tekeningen met een stokje en wat houtkool, die hij tijdens zijn verlof in 1945 aan zijn moeder gaf. Deze tekeningen zijn te zien in de expositie. Fie Polak was 11 jaar toen zijn in 1944 met haar ouders op transport werd gezet naar Auschwitz-Birkenau. Zij vertelt over het nummer in haar arm, de werkdagen van 14 uur, slagen, hondenbeten, ziektes, ontberingen, medische experimenten en vooral: honger.
Opstelling ingericht als archief
De meer feitelijke achtergronden van de Tweede Wereldoorlog, waarin de persoonlijke verhalen en voorwerpen hun context krijgen, zijn te achterhalen in een opstelling die als archief is ingericht. Dit archief herbergt een schat aan informatie, waaronder geluidsfragmenten, documenten in lades, krantenartikelen in mappen, voorwerpen en computerprogramma’s. Het archief belicht zaken als Jeugdstorm, Hongerwinter, Jodenvervolging en onderwijs.
De foto’s en tekeningen zijn samen met de voorwerpen en verhalen van bekende en onbekende Nederlanders terug te vinden in dit archief. Kind in oorlog vormt een bijzondere weergave van de ingrijpende invloed die oorlog op kinderen heeft door de feiten en persoonlijke verhalen van kinderen uit de Tweede Wereldoorlog en de hedendaagse oorlogssituaties te laten zien.
Samenwerking
Kind in oorlog is tot stand gekomen met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Fonds 1818.
Jouw Wereld, Mijn Wereld, de permanente tentoonstelling
Kind in oorlog is onderdeel van de nieuwe permanente expositie Jouw Wereld, Mijn Wereld. Een van de thema’s van Jouw Wereld, Mijn Wereld is Strijd, een onderdeel dat nauw aansluit bij Kind in oorlog. In dit expositiegedeelte wordt de noodzaak getoond van het verantwoord handhaven van de rechten van de mens en kind. In Strijd wordt belicht hoe het verlangen naar macht een onuitroeibare kracht is die de loop van de wereldgeschiedenis bepaalt. Er wordt tevens uitgelegd dat oorlog een zinloze activiteit is die louter negatieve resultaten oplevert op menselijk en materieel gebied. Strijd gaat ook over respect en recht. De rol van het Vredespaleis en het Internationale gerechtshof komt aan de orde en verklaard wordt hoe Nederland zich inzet voor vrede en recht, ook buiten onze grenzen. Beleving is de kern van het bezoek aan het thema Strijd. Het gaat in het Museon niet alleen meer om kijken en leren, maar ook om beleven en nieuwe ideeën opdoen. Jouw Wereld, Mijn Wereld verbreedt de horizon en laat mogelijkheden zien die voorheen ondenkbaar leken. De rol van de mens in het beheer en behoud van de rijkdom en diversiteit van natuur en cultuur is de rode draad van de expositie.
Inlichtingen:
Rob de Winter (rdwinter@museon.nl); Tel: 070-3381421 of 0610905384
Fotos van de presentatie zijn hier te zien: http://tr.im/DcmY
