Het museum heeft een viertal functies:
1 Aanbieder van tentoonstellingen
De vaste tentoonstelling Jouw Wereld, Mijn Wereld , samen met omringende expositiezalen, sluit aan op alle vakgebieden van het Museon en betrekt de bezoeker bij de presentatie door vragen op te roepen over de mens en zijn wereld. Daarnaast organiseert het Museon jaarlijks acht tot tien tijdelijke tentoonstellingen.
2 Aanbieder van educatieve programma’s
Tijdens het schooljaar worden er ruim 2.000 museumlessen gegeven, waarmee zo’n 41.000 leerlingen worden bereikt. Deze educatieve activiteiten sluiten aan op de vaste en tijdelijke tentoonstellingen.
Daarnaast begeleiden Museondocenten ten behoeve van leerlingen in het voortgezet onderwijs speciale educatieve projecten die in samenwerking met de klassendocenten worden ontwikkeld, zoals CKV-opdrachten en profielwerkstukken.
3 Beheer van erfgoed
De collectie van het Museon bestaat uit circa 270.000 voorwerpen en is zeer veelzijdig. Door de disciplines geologie, geschiedenis, natuurkunde, volkenkunde en biologie in zich te verenigen, bevindt het Museon zich permanent op het kruispunt van natuur, techniek en cultuur.
4 Maatschappelijk podium
Het Museon functioneert als levendige ontmoetingsplaats waar ideeën worden uitgewisseld, als een platform waar verschillende opinies samenkomen en mensen met elkaar in discussie gaan, als een plaats voor debat.
Interne organisatie
De interne organisatie van het museum is verdeeld over zes afdelingen: Educatie & presentatie, Collecties, Marketing, Producties, Bedrijfsvoering en Financiële administratie. Het managementteam, bestaande uit de directeur en de hoofden van de zes afdelingen, is verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding. Het museum heeft ruim zeventig medewerkers in vaste of tijdelijke dienst.
Beleidsplan en jaarverslagen
Elke vier jaar brengt het Museon een beleidsplan uit, waarin het zijn plannen formuleert en aanheeft hoe het deze plannen wil realiseren. In een jaarverslag rapporteert het Museon over de werkzaamheden in het betreffende kalenderjaar. Ook de financiële jaarcijfers kunt u hierin terugvinden.