De bron van al het leven is water. Toen de aardkorst voldoende was afgekoeld, ontstond de oerzee. Allerlei stoffen mengden zich in het water en vormden een oersoep. Ruim drie miljard jaar geleden kwam er leven in deze oersoep. Eerst waren er cellen zonder kern, daarna met kern en zo groeide het leven uit tot de miljoenen verschillende levensvormen die we nu kennen.
In de oceaan groeiden blauwwieren die zoveel zuurstof produceerden dat de atmosfeer ermee vergiftigd raakte. Giftig voor het leven dat er was. Langzaam maar zeker ontstonden er levensvormen die zich zo aanpasten dat ze met zuurstof konden leven. Wij bijvoorbeeld.

Stanley Miller: nabootsing van de oersoep.  Foto: CC

Kunstmatige oersoep
Student Stanley Miller deed in 1953 een belangrijk afstudeeronderzoek onder begeleiding van Nobelprijswinnaar Harold Urey aan de Universiteit van Chicago. Doe methaan, ammoniak, waterstof en water in een kolf, laat er stroom onder hoge spanning doorheen lopen en kijk na een paar weken wat voor stoffen er zijn ontstaan. Dit bleken o.a. verschillende aminozuren te zijn. Miller was erin geslaagd met eenvoudige anorganische stoffen de bouwstenen van het leven te maken!
De gassen die hij gebruikte, zouden een nabootsing van de oerzee en oeratmosfeer miljarden jaren geleden zijn, de oersoep. Het experiment suggereerde een relatief eenvoudig ontstaan van het leven op aarde (of in ieder geval van de bouwstenen ervan). Oersoep + onweer = leven. Maar zo simpel was het niet…

Meer dan een halve eeuw later geldt het Miller-Urey-experiment nog steeds als een belangrijke stap voorwaarts in de verklaring van het ontstaan van het leven, ook al is dit niet de manier is waarop het gegaan kan zijn. Het experiment toont wel aan dat organische bouwstenen eenvoudig uit niet-organische stoffen kunnen ontstaan. De bestanddelen die Miller gebruikte, waren echter niet de juiste. Tegenwoordig denken we dat de oeratmosfeer voornamelijk uit koolstofmonoxide, koolstofdioxide en stikstof bestond. Herhaal je Millers experiment met deze stoffen, dan ontstaan er geen aminozuren.

De chemische reacties van Miller hebben misschien wel plaatsgevonden. Niet op de vroege aarde, maar ergens anders in het heelal, op andere planeten en misschien in kometen. De stoffen die Miller gebruikte zijn daar wel beschikbaar. Daar reageren ze op een vergelijkbare manier als in het Miller-experiment en ontstaan er wel aminozuren. Het is trouwens erg lastig om op deze manier DNA te laten ontstaan, de volgende stap naar leven zoals wij dat kennen. Deze stof is erg complex en instabiel. Het onderzoek naar het ontstaan van het leven gaat door.