Alle onderwerpen
Keukengeheimen
Keukengeheimen
Kunst raakt
Kunst raakt
    Een veilig gevoel
    Een veilig gevoel
    Zie ik wat ik zie?
    Zie ik wat ik zie?
    Vorm, kleur en gevoel
    Vorm, kleur en gevoel
    Abstract
    Abstract
Klankkleuren
Klankkleuren
extra
Dig052-04-001_200320_Kavat Masker.jpg
Baining-masker. Collectie Museon

Masker van de Baining

Gazelle-schiereiland, New Britain, Papoea Nieuw Guinea
Boombast, hout en pigment, 106 cm
Naar overzicht

De Baining leven in het binnenland van het Gazelle-schiereiland. Zij zijn vooral bekend geworden door hun grote en surrealistische van boombast (tapa) gemaakte maskers. Deze maskers worden in zogenaamde “nacht- en dagdansen” gebruikt. De dagdansen moeten de gestorvenen van het afgelopen jaar herdenken en zijn tevens het begin van de naderende oogstfeesten. De onvermijdelijke cyclus van geboorte-leven-dood wordt erdoor uitgedrukt en tijdens deze feesten treden dansers op met meters hoge maskers.
De nachtdansen kennen grote en kleine maskers. Deze laatste worden “kavat-maskers” genoemd. Zij stellen plantaardige en dierlijke vormen voor. Dualiteit (het denken in tweedelingen) speelt een belangrijke rol in de Baining-samenleving. Dag en nacht worden gerelateerd aan manlijk en vrouwelijk, jagen en tuinieren en aan het leven in het dorp of in het oerwoud.

Baining optreden met masker. Foto: Taro Taylor / CC
Baining-masker in gebruik. Foto: Taro Taylor / CC

Deze maskers werden gemaakt om slechts éénmaal op te treden. Daarna werden ze, in speciale rituelen,  weggegooid of vernietigd. Dat betekent dat oude Baining maskers zeldzaam zijn. Tot in de jaren dertig van de twintigste eeuw traden deze maskers in de festiviteiten van de Baining op. Toenemende kerstening en de Japanse invasie in de Tweede Wereldoorlog hadden ingrijpende gevolgen voor het sociale en religieuze leven van de bevolking van het Gazelle-schiereiland. De oude leefwijzen verdwenen. In de jaren zeventig vond er een opleving van de oude gewoontes en maskerdansen plaats, ingegeven door het toerisme. Opnieuw werden de maskers gemaakt en eenmalig gebruikt, om daarna echter aan de toeristen te worden doorverkocht.

Dit kavat-masker is waarschijnlijk voor nachtdansen gebruikt. Hoewel het een ouder label heeft, moet op basis van het materiaal worden aangenomen, dat dit masker uit de begin jaren van de revival-beweging dateert. Meestal zijn de oudere maskers gedetailleerder beschilderd.

Naar overzicht